باستاني پاريزي در مراسم رونمايي از پنجمين كتاب آثار محمود فرشچيان،‌ هنر نقاشي را در مقايسه با عكاسي، همچون سماور نيكولاي روسي در برابر قوري برقي خواند.

به گزارش خبرنگار هنرهاي تجسمي فارس، مراسم رونمايي از پنجمين كتاب آثار «محمود فرشچيان» از سوي انتشارات فرهنگ و هنر گويا و با حضور محمدحسين ايماني خوشخو معاون هنري وزارت ارشاد و جمعي از بزرگان دنياي هنر و ادب شب گذشته در تالار وحدت برگزار شد.
محمدابراهيم باستاني پاريزي نخستين سخنراني بود كه به روي صحنه آمد و درباره رابطه ميان تاريخ و هنر نقاشي سخن گفت.
باستاني‌پاريزي ابتدا از فيلم مستندي صحبت كرد كه سال‌ها پيش درباره فيل و فيلبان هندي ديده بود و اين كه چگونه فيل عصباني، فيلبانش را زير پاهاي تنومندش در هم پيچيد و ديگر پس از آن هيچ فيلم مستندي نظير آن ساخته نشد.
باستاني منظورش را از گفتن موضوع فيلم مستند اين گونه عنوان كرد: منظور من دو نكته بديهي است كه چه رابطه‌اي ميان هنر نقاشي و تاريخ كه برخي آن را هم هنر مي‌خوانند،‌ وجود دارد و آيا اين كه هنر نقاشي در تاريخ اثري هم داشته است يا خير. نكته دوم آيا بعد از ورود عكس و فيلم كه حوادث تاريخي را مستند و قابل درك كرد، هنر نقاشي كه نوعي تفنن است، همچنان باقي خواهند ماند يا مثل بسياري چيزهاي ديگر در گوشه موزه‌ها جاي خواهد گرفت.
وي در ادامه توضيح داد: روزي كه نخستين دوربين فيلمبرداري و اسباب و لوازم عكاسي و فيلم وارد ايران شد،‌اصحاب ذوق و هنر تصور كردند كه ديگر بازار كار هنري به اسم نقاشي به پايان رسيده است، چون هر چه نقاشي انجام مي‌داد،‌شفاف‌تر و دقيق‌تر از آن را دوربين‌هاي عكاسي و فيلمبرداري ثبت و ضبط مي‌كردند، اما خيلي زود معلوم شد كه اين تصور خطاست و نه تنها نقاشي به بوته فراموشي سپرده نشد، بلكه به كمك همان عكاسي و فيلمبرداري، حيات تازه‌اي يافت.
باستاني پاريزي تاريخ‌نگار ايراني همچنين به داستان روميان و چينيان در هنر نقاشي و تصويرگري در داستان مولانا اشاره كرد و در ادامه در اهميت ضبط لحظه‌هاي تاريخي به وسيله نقاشي گفت:‌ در اهميت تصوير و نقاشي در تاريخ كافي است كه سفري به اصفهان كنيد و تابلوهاي چهل ستون را ببينيد.
وي همچنين به قديمي‌ترين تصوير نقاشي شده بعد از اسلام اشاره كرد و گفت: اين تصوير سر امام حسين (ع) است كه گويي يك راهب مسيحي كشيده است و آن زماني بوده كه سر امام حسين را به شام مي‌بردند،‌ وسط راه سر ايشان را در تنور ديري نهادند، راهب متوجه نوري درتنور دير شد و سر امام حسين‌(ع) را نقاشي كرد، طبق روايات اين تصوير مدت‌ها در همان دير بود، بعد به دمشق و سپس به قسطنطنيه و بعد از آن به رم منتقل شده و ناصرالدين شاه در سفري كه به رم داشت، اين تصوير را ديد و دستور داد كه از اين سر عكس بگيرند كه در نهايت عكس را چندين بار تكثير كرد.
باستاني همچنين به واقعه زلزله بم كرمان اشاره‌اي كرد و گفـت:‌ اين گونه نيست كه با پيشرفت‌هاي علمي باز هم بشود هر چه در دنيا اتفاق مي‌افتد به تصوير كشيد، همان گونه كه 5 سال از زماني كه شهري به اسم بم زير و رو شد مي‌گذرد و هيچ علم و ابزاري امكان آن را نيافته است كه از اين زلزله فيلم مستندي تهيه كند، هر چه هست همه پس از وقوع زلزله است.
باستاني همچنين به چاپ پنجمين كتاب آثار محمود فرشچيان اشاره كرد و گفت: آثار بسياري از نقاشان كه جنبه تاريخي داشته است، از بين رفته و كاري كه آقاميري مسئول انتشارات فرهنگ و هنر گويا انجام داده و آثار اين هنرمند را به چاپ رسانده است يكي از كارهاي عمده در جهت نگهداري و ثبت و ضبط آثار گرانقيمت اين استاد است.
باستاني همچنين به چندين واقعه تاريخي ديگر در زمينه هنر نقاشي و ارزش اين آثار در طول تاريخ اشاره كرد كه يكي از آنها واقعه جنگ آمريكاييان با هلند بود كه در اين جريان آمريكاييان تابلوي «نگهبانان شب» رامبراند را از هلندي‌ها در ازاي پنج كشتي مواد غذايي خواستند و هلندي‌ها با وجود آن كه در شرايط بسيار بدي از نظر غذايي قرار داشتند، اين معامله را نپذيرفتند.
اين مورخ،‌نقاشي را مثل سماور نيكولاي روسي بسيار با ارزش خواند و عكاسي را همچون قوري برقي دانست كه همه كاري مي‌كند، اما چهار قل شدن سماور نيكولا را ندارد.
سماور نيكولا اين خاصيت را داشت كه از زمان جوش آمدن تا به اصطلاح چهار قل شدن، هفت نوع موسيقي را مي‌نواخت.